Keyword Clustering คือการจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดที่ผู้ค้นหาต้องการคำตอบเดียวกันไว้ด้วยกัน แล้วให้แต่ละกลุ่มมีหน้าเว็บรับผิดชอบเพียง 1 หน้า ผลคือหน้าเดียวมีโอกาสติดอันดับได้หลายคำ แทนที่จะเขียนบทความแยกทีละคำจนเนื้อหาซ้ำกันเอง บทความนี้อธิบายตามลำดับ ได้แก่ Keyword Clustering คืออะไรและต่างจาก Keyword Research อย่างไร, ทำไม 1 หน้าจึงติดอันดับได้หลายคำ, วิธีจัดกลุ่มคีย์เวิร์ด 3 แบบ, ขั้นตอนทำ Keyword Clustering ทีละขั้น, ตัวอย่างการจัดกลุ่มจากหัวข้อ SEO, การนำกลุ่มคีย์เวิร์ดไปวางโครงสร้างเว็บ และข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการจัดกลุ่มคีย์เวิร์ด
Keyword Clustering คืออะไร และต่างจาก Keyword Research อย่างไร
Keyword Clustering คือขั้นที่ต่อจาก Keyword Research โดยนำรายการคีย์เวิร์ดที่หามาได้มาแบ่งเป็นกลุ่ม แล้วตัดสินว่าแต่ละกลุ่มควรเป็นหน้าเว็บหน้าไหน Keyword Research คือการค้นหาว่ากลุ่มเป้าหมายใช้คำอะไรค้นหาสินค้าหรือความรู้ที่เกี่ยวกับธุรกิจ ถ้ายังไม่เคยหาคีย์เวิร์ดอย่างเป็นระบบ อ่านคู่มือ Keyword Research คืออะไร ก่อน แล้วค่อยกลับมาจัดกลุ่มจากรายการที่ได้
สองงานนี้ตอบคำถามต่างกัน Keyword Research ตอบว่า “คนค้นหาด้วยคำอะไรบ้าง” ส่วน Keyword Clustering ตอบว่า “คำเหล่านั้นควรอยู่หน้าไหน” Semrush นิยาม Keyword Clustering ว่าเป็นการจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดตามเจตนาการค้นหา (Search Intent) ไม่ใช่ตามตัวอักษรที่เหมือนกัน ตารางด้านล่างสรุปความต่างของทั้งสองงาน
| หัวข้อ | Keyword Research | Keyword Clustering |
|---|---|---|
| คำถามที่ตอบ | คนค้นหาด้วยคำอะไร และค้นบ่อยแค่ไหน | คำไหนควรอยู่หน้าเดียวกัน และคำไหนต้องแยกหน้า |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | รายการคีย์เวิร์ดพร้อมปริมาณค้นหาและความยาก | กลุ่มคีย์เวิร์ดที่จับคู่กับหน้าเว็บ 1 หน้าต่อ 1 กลุ่ม |
| ข้อมูลที่ใช้ตัดสิน | ปริมาณค้นหา ความยาก และความเกี่ยวข้องกับธุรกิจ | เจตนาการค้นหา และหน้าเว็บที่ Google แสดงในผลการค้นหา |
| ทำเมื่อไร | ก่อนวางแผนเนื้อหา | หลังได้รายการคีย์เวิร์ด ก่อนเขียนหรือปรับหน้า |
คำว่า Keyword Grouping หรือ “จัดกลุ่ม keyword” ในงาน SEO มักใช้ในความหมายเดียวกับ Keyword Clustering ส่วนใน Google Ads การจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดหมายถึงการแบ่งคำลงกลุ่มโฆษณา (Ad Group) ซึ่งเป็นงานคนละแบบกับการวางหน้าเว็บ
ทำไม 1 หน้าจึงติดอันดับได้หลายคำ
หน้าเว็บ 1 หน้าติดอันดับได้หลายคำเพราะ Google จับคู่ความหมายของคำค้นกับเนื้อหา ไม่ได้จับคู่ตัวอักษรทีละคำ คู่มือระบบจัดอันดับของ Google อธิบายว่า RankBrain ช่วยให้ Google เข้าใจว่าคำต่าง ๆ เกี่ยวข้องกับแนวคิดอย่างไร จึงแสดงเนื้อหาที่เกี่ยวข้องได้แม้หน้านั้นไม่มีคำค้นครบทุกคำ ส่วนระบบ Neural Matching ช่วยจับคู่แนวคิดในคำค้นกับแนวคิดในหน้าเว็บ
คู่มือเริ่มต้นใช้งาน SEO ของ Google ยืนยันเรื่องเดียวกันว่า ระบบจับคู่ภาษาของ Google เข้าใจได้ว่าหน้าเว็บเกี่ยวข้องกับคำค้นหาจำนวนมาก แม้หน้านั้นจะไม่ได้ใช้คำที่ตรงกับคำค้นเหล่านั้นอย่างชัดแจ้ง เจ้าของเว็บจึงไม่ต้องเขียนหน้าใหม่ให้ทุกรูปแบบของคำ
ข้อมูลจากเครื่องมือ SEO สนับสนุนภาพเดียวกัน การศึกษาของ Ahrefs ที่ดูผลการค้นหาแบบสุ่ม 3 ล้านคำค้น (เผยแพร่ปี 2017) พบว่าหน้าที่ติดอันดับ 1 โดยเฉลี่ยยังติด 10 อันดับแรกของคำที่เกี่ยวข้องอีกเกือบ 1,000 คำ และค่ามัธยฐานอยู่ราว 400 คำ แต่การศึกษาเดียวกันพบว่าหน้าเดียวที่ติดอันดับ 1 ให้คีย์เวิร์ดที่มีปริมาณค้นหาเกิน 10,000 ครั้งได้มากกว่า 1 คำนั้นพบได้น้อยมาก จุดแข็งของการจัดกลุ่มจึงอยู่ที่การรวมคำย่อยจำนวนมากรอบหัวข้อเดียว ไม่ใช่การรวมคำใหญ่หลายคำที่ต่างหัวข้อกันไว้หน้าเดียว
ในทางกลับกัน การเขียนหน้าแยกทีละคำทำให้เกิดหน้าเนื้อหาคล้ายกันหลายหน้า และถ้าพยายามใส่ทุกรูปแบบของคำลงไปซ้ำ ๆ ก็เสี่ยงเข้าข่าย Keyword Stuffing ซึ่งนโยบายสแปมของ Google นิยามว่าเป็นการใส่คีย์เวิร์ดจำนวนมากในหน้าเว็บเพื่อพยายามควบคุมการจัดอันดับ โดยคำเหล่านั้นมักปรากฏเป็นรายการหรือกลุ่มที่ไม่เป็นธรรมชาติ
วิธีจัดกลุ่มคีย์เวิร์ด 3 แบบ
วิธีจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดที่ใช้กันมี 3 แบบ คือ จัดตามความหมายของคำ, จัดตามเจตนาการค้นหา และจัดตามผลการค้นหาที่ซ้อนกัน (SERP Overlap) แต่ละแบบใช้แรงและให้ความแม่นยำต่างกัน ดังตารางนี้
| วิธี | ดูจากอะไร | ข้อดี | ข้อจำกัด |
|---|---|---|---|
| ตามความหมาย (Semantic) | คำที่มีรากเดียวกันหรือความหมายใกล้กัน | เร็ว ทำได้ใน Google Sheets | คำที่ดูคล้ายกันอาจต้องการหน้าคนละแบบ |
| ตามเจตนาการค้นหา (Intent) | ผู้ค้นต้องการรู้ เปรียบเทียบ หรือซื้อ | กันไม่ให้บทความความรู้กับหน้าขายปนกัน | ต้องใช้วิจารณญาณ แต่ละคนอาจตัดสินต่างกัน |
| ตามผลการค้นหาที่ซ้อนกัน (SERP Overlap) | URL ที่ติดอันดับต้น ๆ ซ้ำกันระหว่างคำค้น | ใกล้กับวิธีที่ Google มองคำค้นจริงที่สุด | ต้องใช้เครื่องมือ หรือใช้เวลาเช็กทีละคู่ |
SERP Overlap คือการดูว่า 2 คำค้นมีหน้าเว็บชุดเดียวกันติดอันดับต้น ๆ หรือไม่ ถ้าใช่ แปลว่า Google มองว่าหน้าเดียวตอบได้ทั้ง 2 คำ บทความของ Semrush แนะนำให้ถามตัวเองว่า “หน้าเดียวกันติดอันดับดีในทั้งสองคำหรือไม่” ก่อนรวมกลุ่ม และเครื่องมือ Keyword Strategy Builder ของ Semrush เองก็จัดกลุ่มคีย์เวิร์ดอัตโนมัติจากเจตนาการค้นหาและความคล้ายของ SERP
วิธีที่ได้ผลที่สุดคือใช้ทั้ง 3 แบบร่วมกัน เริ่มจากจัดตามความหมายเพื่อแบ่งกลุ่มคร่าว ๆ แล้วใช้เจตนาการค้นหาแยกคำที่ต้องการหน้าคนละแบบ สุดท้ายใช้ SERP Overlap ตัดสินเฉพาะคู่คำที่ยังไม่แน่ใจ ซึ่งประหยัดเวลากว่าการเช็ก SERP ทุกคำ
ขั้นตอนทำ Keyword Clustering ทีละขั้น
Keyword Clustering ทำได้ใน 6 ขั้น ตั้งแต่รวบรวมคีย์เวิร์ดไปจนถึงจับคู่แต่ละกลุ่มกับหน้าเว็บ ดังนี้
- รวบรวมคีย์เวิร์ดลงตารางเดียว: ดึงคำจากเครื่องมือหาคีย์เวิร์ด รายงานคำค้นหาใน Google Search Console และคำแนะนำในช่องค้นหา พร้อมปริมาณค้นหาของแต่ละคำ
- ทำความสะอาดรายการ: ลบคำที่ไม่เกี่ยวกับธุรกิจ และรวมคำที่เขียนต่างกันแต่หมายถึงสิ่งเดียวกัน
- ติดป้ายเจตนาการค้นหา: ระบุว่าแต่ละคำเป็นแบบหาความรู้ เปรียบเทียบ หรือพร้อมซื้อ
- จัดกลุ่มแล้วเช็ก SERP: แบ่งกลุ่มตามความหมายและเจตนา แล้วเช็ก SERP Overlap เฉพาะคู่ที่ไม่แน่ใจ
- เลือกคีย์เวิร์ดหลักของกลุ่ม: เลือกคำที่ตรงหัวข้อของกลุ่มที่สุด ซึ่งมักเป็นคำที่มีปริมาณค้นหาสูงในกลุ่ม
- จับคู่กลุ่มกับหน้าเว็บ: ระบุว่ากลุ่มนี้ใช้หน้าที่มีอยู่แล้ว หรือต้องสร้างหน้าใหม่ โดย 1 กลุ่มต้องมีเพียง 1 หน้า
เช็ก SERP Overlap ด้วยมืออย่างไร
การเช็ก SERP Overlap ด้วยมือทำได้โดยค้นทั้ง 2 คำในหน้าต่างไม่ระบุตัวตน (Incognito) แล้วจด URL ที่ติด 10 อันดับแรกของแต่ละคำ จากนั้นนับว่ามี URL ซ้ำกันกี่รายการ Google ไม่ได้กำหนดตัวเลขเกณฑ์ไว้ และเครื่องมือแต่ละตัวก็ตั้งเกณฑ์ของตัวเอง ทีมจึงควรตั้งเกณฑ์ให้ชัดก่อนเริ่ม เช่น ถ้า URL ซ้ำกันตั้งแต่ 3 รายการขึ้นไปให้รวมเป็นหน้าเดียว แล้วใช้เกณฑ์เดียวกันกับทุกคู่ในรายการ นอกจากจำนวน URL แล้ว ให้ดูประเภทหน้าที่ติดอันดับด้วย ถ้าคำหนึ่งมีแต่บทความ แต่อีกคำมีแต่หน้าสินค้า ถือว่าเจตนาต่างกันแม้ URL จะซ้ำกันบ้าง
ใช้เครื่องมือช่วยจัดกลุ่มคีย์เวิร์ด
เครื่องมือ SEO ช่วยจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดจำนวนมากได้เร็วกว่าการเช็กด้วยมือ ตัวอย่างเช่น Ahrefs มีค่า Parent Topic ซึ่งศูนย์ช่วยเหลือของ Ahrefs อธิบายว่าได้มาจากการดูหน้าที่ติดอันดับ 1 ของคีย์เวิร์ด แล้วหาว่าคำค้นไหนส่งทราฟฟิกให้หน้านั้นมากที่สุด คำนั้นคือ Parent Topic และใน Keywords Explorer สามารถจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดตาม Parent Topic ได้ในแพ็กเกจ Standard ขึ้นไป ถ้าคีย์เวิร์ด 2 คำมี Parent Topic เดียวกัน ก็เป็นสัญญาณว่าหน้าเดียวตอบได้ทั้งสองคำ
ข้อควรระวังกับคีย์เวิร์ดภาษาไทย
คีย์เวิร์ดภาษาไทยมีรูปแบบการเขียนหลากหลายกว่าภาษาอังกฤษ เช่น เว้นวรรคต่างกัน (“ทำ seo” กับ “ทำseo”), เขียนคำไทยปนคำอังกฤษ (“คีย์เวิร์ด” กับ “keyword”) หรือสะกดคนละแบบ คำเหล่านี้ส่วนใหญ่ต้องการคำตอบเดียวกันจึงควรรวมไว้ตั้งแต่ขั้นทำความสะอาด ข้อยกเว้นคือคำภาษาอังกฤษล้วน ซึ่งอาจให้ผลการค้นหาเป็นเว็บต่างประเทศและมีกลุ่มผู้อ่านต่างจากคำภาษาไทย ให้เช็ก SERP ของคำแบบนี้ก่อนรวมกลุ่มทุกครั้ง
ตัวอย่าง Keyword Clustering จากหัวข้อ SEO
ตัวอย่างที่เห็นภาพชัดคือการจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดในหัวข้อ “คีย์เวิร์ด” ของ Rankfinder เอง ซึ่งแบ่งเป็นหลายหน้าตามเจตนาการค้นหา แม้ทุกคำจะมีคำว่า keyword เหมือนกัน ตารางนี้แสดงว่าแต่ละกลุ่มมีคำอะไร และกลายเป็นหน้าแบบไหน
| กลุ่ม | คีย์เวิร์ดในกลุ่ม | เจตนาการค้นหา | หน้าที่รับผิดชอบ |
|---|---|---|---|
| หาคีย์เวิร์ด | keyword research, หา keyword, วิธีหาคีย์เวิร์ด, long tail keyword | หาความรู้ | คู่มือ Keyword Research (หน้าหลักของหัวข้อ) |
| เครื่องมือ | เครื่องมือหา keyword, keyword planner, ahrefs ภาษาไทย, keyword tool ฟรี | เปรียบเทียบก่อนเลือกใช้ | บทความรวมเครื่องมือหาคีย์เวิร์ด |
| จัดกลุ่ม | keyword clustering, จัดกลุ่ม keyword, keyword grouping | หาความรู้ | บทความนี้ |
| แย่งอันดับกันเอง | keyword cannibalization, หน้าแย่งอันดับกัน | แก้ปัญหา | บทความแยกเรื่อง Keyword Cannibalization |
สังเกตว่า “keyword research” กับ “เครื่องมือหา keyword” ดูคล้ายกัน แต่ผู้ค้นคำแรกอยากเข้าใจวิธีทำ ส่วนผู้ค้นคำหลังอยากเทียบเครื่องมือก่อนเลือก ในทางกลับกัน “long tail keyword” อยู่กลุ่มเดียวกับคู่มือหลัก เพราะเป็นหัวข้อย่อยที่คนอ่านคู่มือต้องรู้อยู่แล้ว เมื่อได้กลุ่มครบแล้ว ขั้นต่อไปคือตัดสินว่าจะทำกลุ่มไหนก่อน โดยใช้หลักการจัดลำดับ keyword priority ที่ชั่งน้ำหนักระหว่างโอกาสทางธุรกิจกับแรงที่ต้องใช้
นำกลุ่มคีย์เวิร์ดไปวางโครงสร้างเว็บอย่างไร
กลุ่มคีย์เวิร์ดแต่ละกลุ่มจะกลายเป็นหน้าเว็บ 1 หน้า และกลุ่มที่อยู่ในหัวข้อใหญ่เดียวกันจะเชื่อมกันเป็นโครงสร้างหัวข้อ (Topic Cluster) กลุ่มที่กว้างที่สุดทำหน้าที่เป็นหน้าหลักของหัวข้อ ซึ่งเรียกว่า pillar page ส่วนกลุ่มย่อยเป็นบทความลูกที่ลิงก์กลับไปหาหน้าหลัก วิธีนี้ช่วยให้ทั้งผู้อ่านและ Google เห็นว่าเว็บครอบคลุมหัวข้อนั้นครบ
ภายในหน้าเดียวกัน คีย์เวิร์ดในกลุ่มแต่ละคำมีที่อยู่ต่างกัน คีย์เวิร์ดหลักอยู่ในแท็ก Title, H1 และประโยคแรกของบทความ คีย์เวิร์ดรองที่เป็นหัวข้อย่อยกลายเป็น H2 หรือ H3 ส่วนคีย์เวิร์ดที่เป็นคำถามเหมาะกับส่วนคำถามที่พบบ่อย คำที่ความหมายเหมือนกันแต่เขียนต่างกันไม่ต้องใส่ซ้ำทุกแบบ เพราะ Google เข้าใจความหมายที่ใกล้กันได้อยู่แล้ว ตามที่คู่มือเริ่มต้นใช้งาน SEO ระบุไว้
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการจัดกลุ่มคีย์เวิร์ด
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในการจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดคือการตัดสินจากหน้าตาของคำ แทนที่จะดูว่าผู้ค้นต้องการอะไร ข้อผิดพลาดที่ควรเลี่ยงมีดังนี้
- รวมคำที่เจตนาต่างกันไว้หน้าเดียว: เช่น คำที่หาความรู้กับคำที่พร้อมซื้อ ทำให้หน้าตอบได้ไม่ตรงทั้งสองกลุ่ม
- แยกคำที่ความหมายเดียวกันออกเป็นหลายหน้า: หลายหน้าในเว็บเดียวกันจะแข่งกันเองบนคำเดียว จนกลายเป็นหน้าแย่งอันดับกัน และไม่มีหน้าไหนติดอันดับได้ดี
- ทำกลุ่มใหญ่เกินไป: กลุ่มที่รวมหัวข้อย่อยมากเกินจนหน้าเดียวอธิบายไม่ครบ ควรแตกเป็นบทความลูกแล้วลิงก์กลับหน้าหลัก
- จัดกลุ่มครั้งเดียวแล้วไม่ทบทวน: ผลการค้นหาเปลี่ยนได้ตามเวลา กลุ่มที่เคยรวมได้อาจต้องแยกเมื่อ Google เริ่มแสดงหน้าประเภทอื่น
การจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดเป็นทักษะที่เก่งขึ้นจากการลงมือทำกับรายการจริง ถ้าอยากฝึกจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดและวางเป็นแผนเนื้อหาทั้งเว็บพร้อมคนคอยตรวจงาน หลักสูตร SEO ของ Rankfinder สอนแบบลงมือทำทีละขั้น
ประเด็นสำคัญของ Keyword Clustering
- ความหมาย: Keyword Clustering คือการจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดที่ต้องการคำตอบเดียวกัน แล้วให้ 1 กลุ่มมีหน้าเว็บรับผิดชอบ 1 หน้า ทำต่อจาก Keyword Research
- เหตุผล: Google จับคู่ความหมาย ไม่ได้จับคู่ตัวอักษร หน้าเดียวจึงติดอันดับได้หลายคำโดยไม่ต้องใส่ทุกรูปแบบของคำ
- วิธีจัดกลุ่ม: ใช้ความหมาย เจตนาการค้นหา และ SERP Overlap ร่วมกัน โดยให้ SERP ตัดสินคู่ที่ไม่แน่ใจ
- ขั้นตอน: รวบรวมคำ ทำความสะอาด ติดป้ายเจตนา จัดกลุ่มและเช็ก SERP เลือกคำหลัก แล้วจับคู่กับหน้าเว็บ
- ตัวอย่าง: คำที่ดูคล้ายกันอย่าง “keyword research” กับ “เครื่องมือหา keyword” อาจต้องแยกหน้า เพราะเจตนาต่างกัน
- โครงสร้างเว็บ: กลุ่มกว้างเป็นหน้าหลัก กลุ่มย่อยเป็นบทความลูก และคำในกลุ่มกระจายไปอยู่ใน Title, หัวข้อย่อย และคำถามที่พบบ่อย
- ข้อผิดพลาด: เลี่ยงการรวมคำต่างเจตนา การแยกคำเดียวกันเป็นหลายหน้า กลุ่มใหญ่เกิน และการไม่ทบทวนกลุ่ม
อ่านต่อในหัวข้อเดียวกัน
- Search Intent คืออะไร? 4 ประเภทและวิธีวิเคราะห์จากหน้าผลค้นหา
- เครื่องมือหาคีย์เวิร์ด ฟรีและเสียเงิน (Ahrefs, GSC, Keyword Planner)
- วิธีเขียนบทความ SEO ให้ติดอันดับ ตั้งแต่ Content Brief ถึงกดเผยแพร่
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Keyword Clustering
1 หน้าควรมีคีย์เวิร์ดกี่คำ
1 หน้าไม่มีจำนวนคีย์เวิร์ดที่ตายตัว จำนวนขึ้นกับว่ากลุ่มนั้นมีคำที่ต้องการคำตอบเดียวกันกี่คำ บางกลุ่มมี 3 คำ บางกลุ่มมีหลายสิบคำ สิ่งที่ต้องยึดคือทุกคำในหน้าต้องตอบได้ด้วยเนื้อหาชุดเดียวกัน และต้องมีคีย์เวิร์ดหลักเพียง 1 คำ
Keyword Clustering ต่างจาก Topic Cluster อย่างไร
Keyword Clustering จัดคีย์เวิร์ดลงหน้าเว็บ ส่วน Topic Cluster จัดหน้าเว็บหลายหน้าให้เป็นโครงสร้างหัวข้อเดียวกันด้วยลิงก์ภายใน งานแรกจึงเป็นวัตถุดิบของงานที่สอง เพราะต้องรู้ก่อนว่ามีกี่กลุ่ม จึงจะวางได้ว่าหน้าไหนเป็นหน้าหลักและหน้าไหนเป็นบทความลูก
ทำ Keyword Clustering ฟรีได้ไหม
ทำ Keyword Clustering ฟรีได้ โดยใช้ Google Sheets จัดตารางที่มีคอลัมน์ คีย์เวิร์ด, ปริมาณค้นหา, เจตนา, ชื่อกลุ่ม และ URL ปลายทาง ใช้ Google Search Console ดูคำที่เว็บได้รับการแสดงผลอยู่แล้ว และค้นหาด้วยมือเพื่อเช็ก SERP Overlap ของคู่คำที่ไม่แน่ใจ เครื่องมือแบบเสียเงินช่วยให้เร็วขึ้นเมื่อรายการมีคำจำนวนมาก แต่ไม่ได้จำเป็นสำหรับเว็บที่เพิ่งเริ่ม
ควรทบทวนกลุ่มคีย์เวิร์ดเมื่อไร
ควรทบทวนกลุ่มคีย์เวิร์ดเมื่อเห็นสัญญาณว่าผลการค้นหาเปลี่ยน เช่น ใน Search Console มีหลาย URL ของเว็บสลับกันได้รับการแสดงผลจากคำเดียวกัน หรือ Google เริ่มแสดงหน้าประเภทอื่นในอันดับต้น ๆ รวมถึงทุกครั้งที่วางแผนเนื้อหาชุดใหม่ เพื่อไม่ให้หน้าใหม่ทับกลุ่มเดิม
